Taneli Jarva Özel Röportajı

Kritikzine ve BAAK Müzik iş birliğiyle, Taneli Jarva ile The Dark Place, Sentenced, The Black League, Poison Whiskey, dövmecilik, müzik ve günümüz dünyası üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik. Barış Öztepe’nin soruları ve kalemiyle şekillenen bu söyleşiyi sizlerle buluşturuyoruz.

Keyifli okumalar!

(You can find the English interview below.)

Barış'ın kaleminden;

2004 yılında İstanbul'da Rock The Nations festivali yapılacaktı, ben henüz liseyi yeni bitirmiştim o vakit. Öncesinde Blue Jean dergisi katılımcı olan her grubun 1 şarkısının olduğu bir CD hediye etmişti. O CD'yi müzik setine taktım, Neverlasting diye bir şarkı çalmaya başladı, bayıldım. Sonrasında Sentenced çok uzun yıllar eşlik etti bana. Farewell isimli grubumla şarkılarını çalıyoruz halen. Bazı sebeplerden iptal olmasaydı da aslında Farewell ile Finlandiya'da vereceğimiz 2 konser öncesinde Sentenced'in ilk albümünde bas gitar çalarak, sonraki 2 albümünde ise vokal yaparak yer almış olan Taneli Jarva ile yüz yüze gerçekleştirecektik bu röportajı. Hatta ilk yaptıracağım dövmeyi de kendisi yapacaktı. Şimdilik biraz erteledik diyelim. Taneli, The Black League, Chaosbreed ve Poison Whisky başta olmak üzere bir çok projede besteci, vokal veya bas gitar olarak yer almıştı. Bunlar arasında şu anda dinlemekten en çok keyif aldığım ve en güncel projesi olan T. Jarva & The Park Place albümlerini sizlere tanıtmak ve yeni neslin bir efsaneyi daha yakından tanıması amacıyla bu röportajı yaptım. İdollerinle asla tanışma derler. Ben çok yanıldıklarını düşünüyorum.

TANELİ JARVA RÖPORTAJI

BARIŞ:

Taneli Jarva kimdir, Tane? Ailende seni etkileyen müzisyenler var mıydı?

TANELİ:

Ben 70'lerde doğmuş, 80'lerde ve 90'larda büyümüş, küçük yaşlardan beridir de müzik yapan bir Finliyim. Ailemde müzisyen ya da sanatçı falan yoktu ama bir şekilde, ailemin kara koyunu olarak, kendimi profesyonel olarak müzik ve dövme yaparken buldum. Yaklaşık 35 yıldır aralıksız müzik yapıyorum; farklı gruplarla albümler, konserler... Bir yandan da 25 yılı aşkın süredir dövme yapıyorum. Hayatım bu yani.

BARIŞ:

Yani bir metalci olarak, Finlandiya'da bile ailen tarafından yargılanabiliyor musun?

TANELİ:

Evet, şöyle; 90'ların başında, hatta 80'lerin sonunda bile bunun Finlandiya'da öyle çok büyük bir şey olmadığını anlaman lazım. Bence Finlandiya'nın bir metal ülkesi olarak tanınması daha sonra, 90'ların sonunda birkaç büyük grubun çıkışıyla oldu. Ama 80'lerde ve 90'ların başında okulumdaki tek metalci bendim. Belki bir iki üç kişiydik ama ergenlik yıllarımda okulda müzik yapan tek kişi, tek müzisyen bendim.

BARIŞ:

Müzik yapmaya nasıl başladın? Bir enstrümanla mı yoksa vokalle mi?

TANELİ:

Bir müzik grubum olması fikri hoşuma gidiyordu. 10 ya da 11 yaşlarındayken, ortada hiçbir enstrüman olmadan bir punk rock grubumsum vardı. Adı Paska Trokarit'ti. “B*k Tüccarları” demek. Temelde benim punk grubum buydu. Paska Aina Saa diye bir şarkımız vardı; o da “Her zaman b*k yersin” gibi bir anlama geliyor. Yani o kısmı bayağı çözmüştüm. Kasetimiz, demo kapaklarımız falan vardı ama enstrümanımız yoktu. Müzik sadece kafamdaydı, gerçekte yapılmış hiçbir şey yoktu. Ama müzik üretmeye, melodileri duymaya dair bir dürtüm vardı çünkü hep büyük bir müzik hayranıydım; sekiz yaşından beri falan heavy metal dinliyordum. Sonunda 15. yaş günümde ilk gerçek elektro gitarımı aldım. ...Ve benim için esas başlangıç bu oldu.

BARIŞ:

Son projen T. Jarva & The Dark Place'ten bahsedelim. Projeye başladığında hedeflediğin şey neydi? Buna ulaşabildin mi?

Bence bu proje, sanki hayat tecrübelerinden beslenip onları nihai fikirlerinle sözlere yansıttığın çok olgun bir iş. Tabii bu sadece benim yorumum. İşin aslı da böyle midir?

TANELİ:

Bence de bu oldukça doğru bir yorum çünkü kesinlikle içinde bulunduğum en olgun çalışma da bu; çünkü ben de artık daha yetişkin hissediyorum.

51 yaşındayım, artık asi bir ergenmişim gibi davranmıyorum. Asi şeyler dinlemekten hâlâ keyif alsam da şu an kendimde o tür bir müzik yapma isteğini bulamıyorum. Kim bilir? 60 yaşıma geldiğimde belki tekrar daha agresif bir şeylere kayarım ama şu an bu proje, hayatta ve müzikte edindiğim tecrübelerin beni getirdiği nokta gibi geliyor. Farklı gruplardaki bütün deneyimlerim, dinlediğim bütün farklı türler ve takip ettiğim bütün sanatçılardan etkilenişimin bir kesişim noktası.

Başlangıçtaki planımsa bambaşka bir şeydi. Şimdi sekiz kişilik bir kadromuz var; grupta beş kişi ve arkada üç kadın vokalist. Oysa sekiz yıl önce çok sade, çok temel bir gitar-vokal akustik işi olmasını düşünüyordum. Müziğin büyük kısmının, genişletilmiş düzenlemelerin ve tüm grubun arkasındaki esas beyin diyebileceğim arkadaşım Sami Hasinen ile ikili olarak başlamıştık. İlk dört yıl temelde akustik bir ikili olarak sahne aldık ve bundan gayet memnundum. Ama bazı şeyler değişiyor ve zamanla evriliyor. Daha bu cuma son konserimizde sahnede sekiz kişiydik. Bundan keyif aldım ama bir noktada tekrar en sade haline dönüp bir şeyler yapmaktan da mutluluk duyarım. Hatta tamamen solo yapma ihtimali üzerinde bile çalışabilirim ama henüz bunu bütünüyle taşıyacak noktada değilim. Doğum günlerinde vesaire, arkadaşlar için küçük bir seyirci kitlesine tek başıma bazı cover'lar ve kendi şarkılarımdan bazılarını çaldım ama bunun henüz baştan sona bir konseri taşıyacağını düşünmüyorum.

BARIŞ:

The Dark Place dışında yazdığın ama hiç yayımlamadığın şarkılar var mı?

TANELİ:

Pek sayılmaz. The Dark Place'in yayınlanmamış birkaç kaydı var ve tabii The Black League'den kaydedilmiş ama hiç yayımlanmamış bazı şeyler de mevcut. Ama onları yayınlamak için gerçekten bir gerek görmüyorum. İyi ya da kötü, ben hep ileriye gidiyorum. Geçmişte ve geçmişteki başarılarıyla oyalanmaktan gerçekten keyif alan sanatçılardan biri değilim. Benim hep ileri gitmem gerekiyor. Mesela en son The Dark Place albümü birkaç ay önce çıktı ve bu bile geçmişte kaldı artık benim için. Şarkıları çalmaya devam ediyorum tabii ama hep ileriye bakıyorum. Üretiyor oluşum, anlamı olan bir şey söyleme ihtiyacından geliyor ve tamamen içimden gelerek yapıyorum. Bu dürtü içimden gelmediği zaman yeni müzik üretmeden de tamamen mutlu olabilirim. Müzik yapmaya mecbur hissetmiyorum yani...

BARIŞ:

Tek bir efsanevi albümün olduğunu varsayalım. Bugün birçok grubun yaptığı gibi onlarca yıl aynı şeyi çalmaya devam eder miydin?

TANELİ:

Sentenced ve The Black League'den birkaç klasik albümüm olduğunu düşünüyorum.

BARIŞ:

Kesinlikle de var zaten.

TANELİ:

Miika Tenkula olmadan o grubun eski üyelerinin herhangi bir kombinasyonunun çıkıp klasik albümleri çalması söz konusu değil. Bildiğin gibi, grubun kendisi esasen oydu. Miika olmadan, o artık aramızda değilken, tekrar bir araya gelme işi asla olmayacak. The Black League için de aynı şekilde tekrar müzik yapmak için bir araya gelineceğini düşünmüyorum.

BARIŞ:

Ne mutlu ki Taneli'nin yeni versiyonlarını görmeye devam edeceğiz demektir bu.

Şimdi son albümün The Light'taki şarkılarla ilgili sorularım var. “Bride of Jesus”ta asi genç bir metalciyken sonunda “İsa'nın Gelini” ile birlikte olmandan söz ediyorsun. Huzuru gerçekten inancın üzerinden mi buldun, yoksa bu daha çok metaforik ya da ironik bir şey gibi mi?

TANELİ:

Biraz ironik, yarı otobiyografik bir şey aslında; çünkü 18 yaşındayken ilk kız arkadaşım koyu inançlı bir Hristiyandı. Hayatımın ilerleyen dönemlerinde bunun benimle zıtlığındaki ve paradoksundaki eğlenceli tarafı oldukça net görmeye başladım. Ben de bunu bir şarkıya dönüştürdüm. Kurgu gibi görünüyor ama kökleri de kendi gerçek tecrübeme dayanan bir şey aslında.

BARIŞ:

The Light'ın sözlerinde bugünlerde dünyada çok fazla delilik, mutsuzluk, pişmanlık ve suçluluk hislerinin olduğunu söylüyorsun. Genel olarak bugünün dünyası ve müzik endüstrisi hakkında ne düşünüyorsun?

TANELİ:

Gerçek de bu zaten. Bence her şey boka sarmış vaziyette.

BARIŞ:

Gayet makul bir söylem.

TANELİ:

Gerçi yok, her şey de diyemem. Bence müzisyen topluluğunda, genel olarak sanat dünyasında, şu anda dünyada ters giden şeyleri hisseden daha fazla aklı başında insan var. Bunu teknoloji endüstrisiyle, para odaklı şirketlerle, milyarderler dünyasıyla ve onları besleyen koyunları ve köleleriyle sanatçıları kıyaslayarak söylüyorum tabii. Dolayısıyla bence hangi alanda olursa olsun sanatçılar, dünyanın içinden geçtiği bu dönemi, geçmişte yaşadığımız daha mutlu ya da yaşamın daha kolay olduğu dönemlerden biraz daha fazla farkındalıkla geçiriyorlar. Yeni albümde de kesinlikle aynı şekilde haberleri takip ederken, telefona bakıp olan biteni görürken aklımdan geçenleri yansıtan birkaç şarkı var. Herhangi bir kişinin adını vermeyeceğim ya da spesifik bir konu belirtmeyeceğim ama bugünlerde neler olup bittiğini takip eden herkes bazı şeylerin söylenmesi ve dışa aktarılması gerektiği konusunda hemfikirdir sanırım. “The Light” da bunun bir yansıması, yine albümden “Mangled Dreams” de bu zamanlara dair kaygılarımın büyük ölçüde bir yansıması. Eğer bir gelecek varsa, tarih muhtemelen bu döneme "yeni karanlık çağlar" vb. bir isim verecek, ya da "aydınlandığını zanneden deliler çağı"... Bilemiyorum.

BARIŞ:

Sence bir şekilde ışığa doğru yürüyebilecek miyiz, yoksa cevabın dümdüz hayır mı?

TANELİ:

“The Light” aslında istediğin yere çekebileceğin türden bir fikir. Yani bu bir tür aydınlanma olabilir, bir tür içsel/duygusal hesaplaşma olabilir ya da tünelin sonundaki ışık olabilir. Ne olduğunu ben de bilmiyorum.

O ışık nedir? Üzerine doğru gelen yük treni mi, yoksa katartik bir fark ediş falan mı? Bunun cevabı bende yok.

Albümün adı olarak bunu seçtik çünkü tek bir anlama gelmiyor. Bir de tabii The Dark Place ve The Light; bu iki şeyin yan yana gelişi, zıtlığı da ortada olan bir metafor. Bu arada albümün adı aslında In a Dark Place olacaktı. Ama bu albüm üzerinde çalışarak geçirdiğimiz yıl bizim için oldukça zor, karanlık ve kasvetli bir dönem olarak geride kaldı. Ailelerimizde ölümler oldu ve hayatlarımızda uğraşmamız gereken oldukça sıkıntılı meseleler vardı. Sonunda albümün adını "The Light" koymaya karar verdik çünkü bizim için sık kullandığımız bir tür söz haline gelmişti: "Hadi bu işi de aradan çıkartalım, ışığa doğru gidiyoruz, bahara doğru ilerliyoruz.", gibi. Ve sonunda, gerçekten de baharda, bu işi elimizden çıkartmayı başardık.

BARIŞ:

“The Light” ile kastettiğinin bu olduğunu hiç düşünmemiştim.

TANELİ:

İyi işte. Çünkü bu konuda senin kendi fikrin ve kendi yorumun var ve benim de tam olarak görmek istediğim şey buydu. Şarkılarda da aynı durum geçerli. Sözleri özellikle basılı yayınlamadım mesela. İlk albümde de bu yeni albümde de basılı şarkı sözleri yok, internete de koymadım. Böylelikle ne söylediğimi, kelimelerimi duyabiliyorsun ama yorumunu kendin yapabiliyorsun. Mesela “Golden Girl” şarkısını ele alalım. Onunla ilgili o kadar çok farklı yorum duydum ki ve hiçbiri benim başlangıçta şarkıyı yazarken düşündüğüm şey olmamasına rağmen ama bu o zıt fikirleri yanlış yapmıyor. Aksine tamamen doğru yapıyor; hatta belki benim fikrimden daha bile iyi yapıyor. "Golden Girl" pek çok şey için kullanılan bir ifade argoda da ama ben onu yazarken bambaşka şeyler düşünüyordum. Kimine de sorsan çok derin bir şarkı olduğunu düşünüyor. Müzikte ve sözlerde böyle amorf bir hava olmasını seviyorum; dinleyicinin, daha doğrusu dinleyicinin yorumunun şarkının büyük bir parçası olmasını seviyorum.

BARIŞ:

Çok üretken bir insansın ve bunun üzerinden biraz da dövmecilik kariyerini konuşmak istiyorum. Sentenced ve Impaled Nazarene logolarını tasarladın; kendi projelerinin görsel tarafında da birçok işi üstlendiğini tahmin ediyorum. Ayrıca Ichor ve Amok gibi albüm kapaklarından esinlenen dövmeler için insanların sana geldiğini görüyorum. Bir Instagram paylaşımında Ichor'un çıktığı dönemde beklediğin ilgiyi görmediğini ama bugün görsellerinin neredeyse ikonik hale geldiğini biraz sitemkar bir dille söylemiştin. Bir de, özellikle geleneksel Japon tarzı dövmeye odaklanma sürecin nasıl gerçekleşti, bunu merak ediyorum? Nasıl oldu da dövme sanatçısı oldun, bize anlatabilir misin?

TANELİ:

Amma çok soru sordun bir arada... Unutmadan önce The Black League kısmını yanıtlayayım. Şimdilerde insanların bana gelip gruptan söz etmesi, sorular sormasıyla grubun(TBL) eskiye kıyasla biraz daha fazla ilgi gördüğünü fark ediyorum. O zamanlarda, 2000'lerin başında falan, bugünkü kadar ilgi gördüğünü hissetmiyordum açıkçası. Muhtemelen o dönemin ruhuna biraz ters düşen bir iş yaptık. Yaptığımız müzik trend bir iş değildi ve belirli, net bir janra da ait değildi. Yıllarca beş euroluk indirim kutusunda duran bir albümdü baktığın zaman. Bugün klasik albümler arasında adlandırılmasını da ilginç buluyorum haliyle. Albüm kapağındaki miğfer görselini insanlara dövme olarak yapıyorum, evet. Sentenced logosunu da herhalde en az 100 kere birinin vücuduna işlemişimdir. Özellikle grup tamamen dağıldıktan yaklaşık 10 yıl sonrasından beridir — bu da benim gruptan ayrılmamdan aşağı yukarı 20 yıl sonrasına denk geliyor — düzenli olarak talep ediliyor; belki ayda bir, hatta bazen daha bile sık...

Sentenced belli ki gerçekten birçok insan için çok şey ifade ediyor.

Bir insan bir şeyi vücuduna dövme yaptırıyorsa bu kararını ciddiye almak zorundasın. O kişi için çok önemli bir şey bu çünkü.

Ben ilk dövmemi 1993'te, 18 yaşıma girdiğim hafta yaptırdım ve o andan itibaren dövme bağımlısı oldum. Sonra birkaç ayda bir ya da yılda birkaç kez, her elime biraz fazla para geçtiğinde dövme yaptırmaya başladım. 90'larda dövmeler bugünkü kadar popüler değildi. Bu yüzden kendimin dövme sanatçısı olması fikri hoşuma gitse de bunun gerçekleşmesi bana tamamen imkânsız, ütopik bir şey gibi geliyordu. Nereden başlayacağımı bile bilmiyordum. Ama hep çizim yapıyordum; dediğin gibi arkadaşlarımın grupları ve kendi gruplarım için logolar çizen kişi bizzat bendim. Müzikal projelerimde de bir nevi sanat yönetmeniydim; kapakta, tişörtlerde neyin nereye konacağına falan ben karar veriyordum. Bende böyle bir eğilim hep vardı yani. Milenyumun dönümünde bu kariyerin peşinden gitmek, bu zanaatı doğru düzgün ve tamamen öğrenmek istediğime karar verdim. Öğrenmeye o zaman başladım ve 2006'da profesyonel oldum. Yani profesyonel dövmecilikte 20 yıl olmuş oluyor. Müşterinin istediği her tarzda çalışmaktan memnunum ama kişisel ilgim geleneksel Americana'ya, hatta Avrupa old-school tarzına ve benim için dövmeciliğin zirvesi olan Japon dövmesine yönelik. Özellikle Japon bodysuit tarzı dövmecilik. Bugünlerde en çok bununla tanınıyorum. Finlandiya'da Japon tarzını benim kadar çalışmış çok fazla insan yok. Uzun süre çalıştığım Tatuata adlı dükkândaki eski patronum Jarno Kantanen bu alanda önemli bir isim. Şu anda bu işi bu kadar uzun süre yapabiliyor olmaktan memnunum. Burada da, şu anda her yerde olduğu gibi ekonomi bok gibi ama ben hâlâ sevdiğim işi yapabiliyorum.

BARIŞ:

Peki kendi kendine mi öğrendin? Japon tarafında bir sifun yok muydu yani?

TANELİ:

Elim yatkın. İlk yıl evden çalıştım. Fikirlerini sorabildiğim tanıdıklarım vardı ve profesyonel ekipmanla başladım falan ama yine de ilk yılı karanlıkta el yordamıyla ilerleyerek geçirdim. Yani evet, kendi kendime öğrendim ve bu çok mu gurur duyduğum bir konu? Pek de değil.

Bir öğretmenim olmadı ama bir bakıma birçok öğretmenim olduğunu düşünüyorum. Bana dövme yapan insanların neredeyse hepsinden bir şey öğrendim — bugüne kadar bana dövme yapmış 100'den fazla insan var, yani vücudumun neredeyse tamamı dövmeyle kaplı. Hepsinden bir şey öğrendiğimi düşünüyorum, aralarındaki g*toşlardan bile, onlardan da farklı şeyler öğreniyorsun.

BARIŞ:

Yani temelde yürüyen bir dövme kitabısın diyebiliriz.

TANELİ:

Benim için dövmeler bavuluna yapıştırdığın çıkartmalar gibi. Anılar. O sırada ne yaptığının, önceliklerinin ya da ilgi alanlarının ne olduğunun bir yansıması. Belki bir yerlerde, garip bir seyahatte yaşanmış saçma sapan sarhoş bir geceden kalma... Kim bilir? Sonuçta dövme bunlar. Derideki izler sadece.

BARIŞ:

Umarım kelebek dövmen yoktur?

TANELİ:

Aslında bir tane kelebek dövmem var ve o favori dövmelerimden biri. Çünkü onu gerçek bir dövme ustası yapmıştı; şu an 75 yaşında. Amsterdamlı Bill Loika bana bir kelebek yaptı.

BARIŞ:

Ne güzel bir hatıralık. Yaratıcı tarafında kalalım: Şarkı yazmaya nasıl karar veriyorsun? Seni ne motive ediyor? Belirli bir fikirle oturup yazmaya mı başlıyorsun, yoksa kendiliğinden ilham mı geliyor?

TANELİ:

Daha önce de söylediğim gibi, hiç müzik yapmasam da gayet mutlu olabilirim. İçimden söz ya da müzik olarak hiçbir şey çıkmıyorsa bu, oldukça huzurlu ve bir şekilde mutlu alanımda olduğum anlamına geliyor. Ama her zaman mutlu bir yerde değilim. Kafamda bir şeyler kaynamaya başlayıp dışarı atılması gerektiğinde, şarkılar o zaman geliyor; müzik de olabilir, söz de.

BARIŞ:

Yani bir tür ruhsal rahatlama aracı o zaman müzik senin için?

TANELİ:

Bir rahatlama. Ve tabii yazmak kulağa sıradan gelebilir ama bir tür terapi. Sanırım birçok insan için yazmak, insanın içini dışarı bırakmasının bir yolu. En azından ben öyle düşünmek istiyorum. Söyleyecek bir şeyim ya da bir şeyi ifade etme ihtiyacım yoksa bunu yapmam gerekmiyor. Bu benim ana işim değil, biliyorsun. Kazanç beklentimin olduğu yer de burası değil. Aslında pek bir şey de satmıyorum. Dolayısıyla gerçekten içimden çıkıp gelmiyorsa bir şey üretmek için somut bir ihtiyacım yok demektir. Oturup “şöyle bir şarkı yazmak istiyorum” diye karar vermiyorum. S*ktir ederim, gitar çalmak istiyorsam gider Neil Young, Townes Van Zandt, The Gun Club ya da Johnny Cash çalarım. Dünyada zaten bir sürü iyi şarkı var ve onları çalmaktan keyif alıyorum. Bundan gayet memnun olurum. Ama içimden çıkması, söylenmesi ve yapılması gereken bir şey varsa bunun başka yolu yok. O zaman yazmam gerekiyor.

BARIŞ:

Vokallerinle ilgili de biraz konuşmak istiyorum. The Black League'i dinlediğimde kirli vokallerin benim kulağıma Sentenced döneminde yaptıklarına kıyasla daha istikrarlı geliyor. Bu yolculukta hiç eğitim aldın mı, yoksa vokal konusunda da kendi kendini mi yetiştirdin? Şimdi The Dark Place ile çok daha temiz vokaller yapıyorsun; bu aslında daha zor çünkü kusurları saklayacak bir distortion tonu ve yüksek gürültü yok sahnede. Genel olarak sesin yıllar içinde nasıl gelişti?

TANELİ:

Yıllar boyunca süren bir öğrenme süreci oldu. En baştan alırsak, tam anlamıyla ana vokalist olarak müzik yaptığım ilk dönem hâlâ ergen olduğum zamandı. Sentenced'ın North from Here albümü — 18 yaşıma yeni girmiştim.

Yıllardır da sesimin bozulmamasını eğlence konusu olarak kullanıyorum; sesimin hala çatlamadığını, hâlâ o 18 yaşındaki o çocuğun sesiyle söyleyebildiğimi söylüyorum. Ama tabii o dönemde Quorthon ve Bathory gruplarındaki gibi vokallerin, Master's Hammer'ın, hatta Mayhem'in falan; yani black metal havasının çok etkisi altındaydım. Dolayısıyla vokalim aslında gerçekten benim sesim değildi; müzikle birlikte bir enstrüman gibi çalışan taklit üzerinden gelen performatif bir şeydi.

Birkaç yıl ileriye saralım ve Amok'u yapmaya başlıyoruz. Hâlâ genç bir adamım ama o dönemde kendi sesimi bir şekilde bulduğumu hissediyorum. Stüdyoda gün geçtikçe kendimi çözmeye çalışıyordum. Nasıl yapacağım hakkında hiçbir fikrim yoktu çünkü prova yerinde yeterli ekipmanımız yoktu; şarkıları vokalsiz prova ediyorduk. O yüzden ancak tek başıma, arabayla giderken prova kasetlerini dinleyerek çalışabiliyordum. Başka yolu yoktu. Sert vokalleri biraz melodiyle harmanlayarak nasıl yapacağımı çözmeye çalışıyordum.

Dürüst olmak gerekirse şimdi albümleri tekrar dinleyince vokallerimin bazı şarkılarda daha iyi, bazılarında o kadar iyi olmadığını duyabiliyorsun. Ama temelde geliştirmeye devam ettiğim tarz aynıydı. Uzun süre de duyduğunuz sesim bu oldu.

The Black League'de de aynı ses, aynı söyleme tarzı var. Son Black League albümünde, prodüktörlüğünü arkadaşım Hannu Leidén'in yaptığı kayıtta, stüdyoda şarkı söyleme konusunda bana herkesten daha fazla şey öğretenin o olduğunu söyleyebilirim. Bana sesimi fazla zorlamamamı öğretti; çünkü sertliği artikülasyonla ve melodik yaklaşımla da verebiliyorsun. Sürekli sesini itmek zorunda değilsin. Bunu daha iyi anlamaya başladığım dönem de buydu. 2006, 2007, 2008 civarı...

BARIŞ:

Seni farklı albümlerde dinlemek farklı türde üzümleri tatmak gibi — hep Taneli ama rengi ve tadı ufak da olsa her seferinde değişiyor.

TANELİ:

Mesela Motörhead'e tapınma grubumuzu, Poison Whiskey'yi dinledin mi?

Orada bilerek farklı bir yaklaşım kullandım. Sesime özellikle daha sert kenarlar verdim; mümkün olduğunca agresif şekilde itmeye çalıştım.

Aynı zamanda akustik şeyler üzerinde de çalışıyordum. Bu benim için bir tür aydınlanmaydı.

Her zaman fena olmayan bir sesim olduğunu biliyordum — tabii ne tür müzik sevdiğinize bağlı — ama aslında şarkı söyleyemediğimi düşünüyordum. Fakat akustik gitarı elime alıp bu ikisini bir araya getirince bağırmadığım zaman melodiyi daha iyi taşıyabildiğimi fark ettim. Bu açıdan bakınca temiz sesle melodik söylemek benim için aslında daha kolay.

BARIŞ:

Konuşma sesi aralığın zaten yeterince karizmatik; belki de fazla zorlamaya gerek yoktur.

TANELİ:

Evet, yani farklı tarzlar farklı duygular için farklı yaklaşımlar gerektiriyor, biliyorsun. Poison Whiskey işi... O dönemde, 40'lı yaşlarımın başında, gerçekten çok öfkeli olduğum bir dönemdeydim. Gerçek anlamda çok sinirli bir adamdım ve içimde bayağı nefret vardı. Bir anlamda North from Here'daki hâlime benziyordu. Çok öfkeli bir işti o. Artık o kadar öfkeli değilim. Sanırım şu anda hayatımdaki bazı şeyler daha iyi gidiyor.

BARIŞ:

Biz öfkeli Taneli'yi duymayı da çok seviyoruz aslında. Tekrar 90'lara dönmek istiyorum. O zaman Finlandiya metal sahnesi nasıldı? Ayrıca bazı röportajlarından bu dönem hakkında konuşmanın senin için çok da keyifli olmayabileceğini izlenimini alıyorum ama herkes hâlâ Sentenced'dan neden ayrıldığını bilmek istiyor. Bu iki soruyu birleştirebilir miyiz?

TANELİ:

Aslında pek birleştiremiyorum çünkü farklı bir çağdan, farklı bir dönemden söz ediyoruz. Finlandiya'daki yeraltı metal sahnesinden — ki eğer gerçekten o dönemde böyle bir şey varsa emin olamıyorum — 90'ların en başından bahsediyoruz; demo kaydettiğimiz dönemlerden. Tabii Sentenced o sırada albüm kaydetmeye başlamıştı ama çok küçük yerlerde çalıyorduk ve hepimiz ergendik. En büyüğümüz muhtemelen 20'lerinin başındaydı. 1996'ya, benim gruptan ayrıldığım zamana ileri sararsan artık tamamen farklı bir dönem. Her şey bütünüyle değişmişti.

İlk yıllara dair çok güzel anılarım var; o zamanlarda tek amaç sevdiğimiz müziği çalmak ve birlikte üretmekti. Sahnelere gelirsek, bence oldukça lokal kalıyorlardı. İnternetten çok öncesi tabii bu bahsettiğim zaman. İnsanların birbiriyle iletişim kurmasının yolu mektup ya da eğer birini tanıyorsan telefondu. Biz çoğunlukla mektuplarla iletişim kuruluyordu; Finlandiya içinde bile, küçük bir bölgede, hatta kuzey Finlandiya'da bile.

Oulu sahnesi vardı; Sentenced, Impaled Nazarene, Belial, Mythos gibi gruplar ve fazla tanınmayan bazı demo grupları çıkmıştı. Sanırım bir tür komünite olmuştuk çünkü herkes birbirini tanıyordu; birlikte iç*yor, birlikte konser veriyorduk ve hepimiz arkadaştık. Komünite dediğin şey budur herhalde, değil mi? Herhalde öyle. O zaman tecrübe ettiğimiz şeyin “spot ışıklarının altında olmak” olduğunun bile farkında değildik muhtemelen. Finlandiya'nın başka bölgelerinde de kendi alanları vardı; mesela Funebre ve Xysma gibi grupların olduğu Turku sahnesi, bir de tabii Amorphis ve başka bazı grupların çıktığı Helsinki sahnesi.

Genç adamların daha sert müzik yapabilecekleri bir yol bulması açısından çok heyecan verici bir dönemdi. Bizden birkaç yaş büyük insanlar speed metal grupları kurmuşlardı. Metallica tarzı, Metallica olmaya çalışan gruplar vardı... Bazıları albüm bile kaydetti ve 1988 ve 1989'da kısa bir süre için bu gerçekten büyük bir olaydı. Ama bu furya çok hızlı sönümlendi ve birkaç yıl içinde tamamen ilgi görmez hale geldi. Temelde death metal, benim neslimden pek çok Finlandiyalı grubun doğuş noktasıydı. Amorphis'in kökleri de kesinlikle oralarda bir yerdeydi. Ama iki üç yıl sonrasında türler farklı yönlere evrilmeye başladı. Her tür müzikal evrimde aynı şey yaşanır. 70'lerin ortasındaki punk rock patlamasını düşün; birkaç yıl içinde post-punk, new wave, daha sanatsal şeyler ya da daha pop tarafına kayan işler gibi farklı kollara ayrıldı. Death metal sahnesinde de aynısı oldu. Çoğu grubun ışığı söndü ya da müziği bıraktılar. Bu arada şimdi bütün o demo grupları müziğe geri dönüş yapmaya çalışıyor. Arada o gruplarla başka bir şey üretmedikleri için köklerine de sadık kalmış oldular. Ama beraber başladığımız bazı gruplar için bu iş çoktan bir kariyere dönüştü.

Ben kendi adıma, iş kariyere dönüşmeden istifamı verdim. 1996'da Sentenced'den ayrıldım. 21 yaşındaydım ve temelde tatmin olmuşum gibi hissediyordum. Gruptaki çocuklarla aram iyiydi. Müzikle de sorunum yoktu ama üzerimde baskı hissediyordum; bazı medya organları ve plak şirketi bizi zorluyordu: bir sonraki albümle bir adım atmalısınız, ilerlemelisiniz. Ama o sırada hiçbir ilhamım yoktu. 1996'da söyleyecek hiçbir şeyim yoktu. İçimden müzik çıkmıyordu. Söz çıkmıyordu. Bir de o sırada o zamanki kız arkadaşımla çok zor ve problemli bir ilişkinin içindeydim, birlikte yaşıyorduk. İki arada bir derede kalmıştım. Yani evet, bundan yaklaşık 30 yıl önce söz ediyoruz. Şimdi o zamankinden farklı görüyorum ama o zaman için gerçekten başka seçeneğim yoktu. Plak şirketinden bazı insanlar ve gruptaki çocuklar beni vazgeçirmeye, aklımı başıma getirmeye çalıştı. Ama “Bakın, bu kadar. Devam edemiyorum,” dedim. Ve ayrıldım.

BARIŞ:

Bildiğim kadarıyla Down albümü sen hâlâ Sentenced'dayken hazırlanmaya başlamıştı, değil mi?

TANELİ:

Sadece birkaç şarkı için öyle. Birkaç şarkının adı bendendi ama sözlerini yazmamıştım çünkü dediğim gibi içimden hiçbir şey çıkmıyordu, gerçek bir ilhamım yoktu. Çocuklarla bazı şeyleri birkaç kez prova ettiğimi hatırlıyorum ama pek özümseyemiyordum. İyi şeyler, iyi şarkılar olacağını biliyordum; üzerinde çalışabilirdik ama önceki albümlerde hissettiğim o heyecan artık yoktu. Ama bu, ayrılmamın asıl sebebi değildi; hiçbir şekilde. Eminim o albümde iyi iş çıkardılar. Hiç dinlemedim, o yüzden hiçbir fikrim yok. Tabii radyoda birkaç şarkı duydum ama hepsi bu. Açıkçası beni ilgilendiren bir konu değil.

BARIŞ:

Seni biraz daha tanıdıktan sonra bunu çok daha iyi anlayabiliyorum.

BARIŞ:

Çok kişisel değilse Miika'yı sormak istiyorum. Yıllar önce vefat ettiğinde ölüm haberinin doğru olup olmadığını sormak için sana e-posta atmıştım ve sen de “It is sad but true.” şeklinde yanıtlamıştın. O zaman bana cevap verdiğin için de tekrar teşekkür ederim.

Sen ve Miika kuzendiniz — ilişkiniz nasıldı?

TANELİ:

Evet, ikinci derece kuzeniz; yani babalarımız kuzen, dolayısıyla biz de ikinci derece kuzeniz. Miika ile ilişkimiz tamamen grup üzerinden gelişti. Gruptan önce onu kişisel olarak tanımıyordum. Var olduğunu biliyordum ama onunla en son küçük bir çocukken karşılaşmıştık. İkimizin de küçücük olduğu bir fotoğraf var. Sentenced ile ilgili yazılan kitaplarda mevcut, muhtemelen internette bir yerlerde de vardır. Büyükannelerimizin evleri kelimenin tam anlamıyla birkaç yüz metre mesafedeydi ve ikimiz de kendi büyükannelerimizin evlerinde zaman geçirirdik ama birbirimizi görmezdik; dolayısıyla gruptan önce birbirimizi doğru dürüst tanımıyorduk desem yeridir. Ortak bir kuzenimiz vardı, Tuomas. Bizi grup için o tanıştırmıştı. Zaten gruba girişim de bu şekilde olmuştu.

Grupla birlikte olduğum o birkaç kısa yıl boyunca Miika ile arkadaş ve gerçekten yakın olduğum dönem buydu. Gruptan ayrıldıktan sonra arada bir mesajlaşırdık; sarhoşken yazılmış saçma sapan şeyler gibi düşün. Düşman değildik ya da olumsuz bir şey yoktu. Gruptan ayrılmamla ilgili bazı röportajlarda benim hakkımda onun biraz sert laflar ettiğini hatırlıyorum gerçi; ki bu tabii tamamen anlaşılır çünkü onları gerçekten boktan bir durumda bırakmıştım. O sırada sadece kendimi düşünüyordum. Ama Miika'yla ya da diğer üyelerden herhangi biriyle aramızda kesinlikle bir kan davası olmadı.

Hatta son konserlerde birkaç şarkıya katılmamı istemeleri benim için çok kıymetliydi; Buried Alive da tabii daha sonra DVD ve canlı albüm oldu. Benim için özel bir geceydi, özellikle de Miika ile gerçekten son kez o zaman takılabildiğimiz için.

BARIŞ:

Sentenced konusunu, bir zamanlar bana söylediğin bir şeyi sorarak kapatmak istiyorum: Miika'nın ölümünden sonra tüm eski üyeler bir daha Sentenced şarkılarını çalmama konusunda anlaştılar değil mi?

TANELİ:

Miika'nın cenaze günü, taziyesinde ve içkinin dibine vurarak yas tutma sürecinde; hiçbirimizin bu Sentenced şarkılarını halka açık şekilde, birlikte, tek başımıza ya da başka herhangi bir oluşum içinde çalmayacağına dair birbirimize söz verdik. Bence bu oldukça iyi bir şey. Bizden herhangi bir reunion ya da tribute çıkma ihtimali yok. Bunu yapabilecek başkaları var ama biz değiliz.

Ve grubun bütün eski üyelerinin hakkını teslim etmek lazım. Herkes kendi projeleriyle kendi yoluna gitti. Lopakka Kursk'la kendi işini yaptı, Vesa son zamanlarda tekrar davul çalmaya dönüyor vb. Buna saygı duyuyorum. Miika'nın katkısına — o gruptaki önemine — o kadar değer veriyoruz ki o işleri tekrar tekrar çalıp geri dönüştürerek sulandırmak istemememiz bence çok önemli ve güçlü bir duruş. Kimse kendini bir kaidenin üstüne koyup “Bakın, ben buradayım, bunları tribute olarak çalıyorum” demiyor. Pantera'da olan şey bu ya da şimdi Children of Bodom'da olan. Yani tamam, okey bir durum. Hayranlar için yapılıyor neticede. Yargılamıyorum. Ama bunu yapmayacak gruplardan biri Sentenced, o da kesin.

BARIŞ:

Bu gerçekten çok saygı duyulacak bir karar. Peki 30 yıl önceki Taneli ile birkaç bira içip oturabilseydin ona ne söylerdin?

TANELİ:

Kendini rahatlatmak istediğin zaman biradan şaşma. Genel olarak iyi bir adam ol. G*tlük yapma. Çünkü derler ya, merdivenleri çıkarken karşılaştığın insanlar aşağı inerken de karşılaşacağın insanlardır. O yüzden iyi bir adam ol. Aslında bu öğüt herkes için geçerli.

BARIŞ:

Şimdi zor soruya geliyoruz. Müzik kariyerin boyunca idollerin oldu mu?

TANELİ:

Bu biraz problemli bir soru çünkü tabii ki idollerim oldu — beni çok etkileyen insanlar, sanatçılar ve şarkıcılar. Ama şimdi 51 yaşındayım ve bazı durumlarda o müziği yaptıkları zamanki yaşlarının iki katındayım. Onlara artık farklı bir gözle bakıyorum. Müziği hâlâ seviyorum tabii ama bazı yaşananları okuduğunda... 20'lerinin başındayken ya da ergensen eğlenceli görünen bütün o seks, uyuşturucu ve rock'n'roll hikâyeleri; “Vay be, bu adamlar ne kadar deli, hiçbir şeyi s*klerine takmıyorlar” diyorsun. Ama bu yaşta dönüp o şeylere baktığında “Yok artık...” diyorsun. İyi müzik yapıyorsun, iyi işler çıkarıyorsun ama hala bir çocuk gibiler ve artık o şekilde ilişki kuramıyorum onlarla. Artık idolüm değilsin. Mesela Jim Morrison'ı düşün. Yani adam tam bir g*t ama zamanında gerçekten harika müzik yaptı. Aynı şey başkaları için de geçerli. İsimler zaten belli bence; müziğimi dinlediğinde etkilerini duyabilirsin. Ama artık onlar benim için idoller değil, sadece etkilendiğim insanlar. Hem de çok kusurlu insanlar ve bazen de oldukça problemli insanlar. Ama en iyi sanatçının iyi bir insan olması gerektiğini kim söylemiş? Burada kendi kendimle çelişiyorum galiba, değil mi? Genç halime “iyi bir adam ol” dedim ama benim — idol demek istemiyorum — etkilendiğim insanların çoğu bu konuda bayağı berbattı, biliyorsun.

BARIŞ:

Türkçe'de bir sözümüz vardır: “Batı'nın iyi yanlarını alacaksın.”

TANELİ:

Aynen öyle.

BARIŞ:

Peki en sevdiğin üç grup?

TANELİ:

Şu anda mı?

BARIŞ:

Şu anda ya da tüm zamanlar — nasıl istersen.

TANELİ:

Vay. Şöyle söyleyeyim: beni etkileyenler sürekli değişiyor ama şu anda Fields of the Nephilim kesinlikle var, Motörhead tabii ki var. Bir de sanırım... Danzig demeyeceğim, Lynyrd Skynyrd diyeceğim. Ama yarın bambaşka bir havada olabilirim.

BARIŞ:

Tüm zamanların en sevdiğin albümü?

TANELİ:

En sevdiğim mi? Iron Maiden'dan Killers. Her şeyi benim için başlatan albüm oydu. O yüzden en önemlisi olmak zorunda. Muhtemelen en iyisi değil ama en önemlisi; çünkü hayatımda duyduğum ilk heavy metal oydu ve hâlâ taş gibi, biliyorsun.

BARIŞ:

En sevdiğin üç vokalist?

TANELİ:

Mark Lanegan ve Fields of the Nephilim'dan Carl McCoy... Başka kim? Leonard Cohen'i de oraya koyardım.

BARIŞ:

Röportajın sonlarına yaklaşırken şunu sormak istiyorum: Hâlâ gerçekleştiremediğin müzikal hedeflerin var mı? Özellikle yapmak istediğin bir şey kaldı mı?

TANELİ:

Pek yok. Sanırım hırslı biri olma konusunda gerçekten kötüyüm. Fazla hırslı biri değilim ben. Hayatta da beni motive eden şey hırs değil. Carnegie Hall'da çalmak istemiyorum. Yani olsa çalardım tabii, memnuniyetle çalardım ama yapılacaklar listemde değil. Temelde sadece kendi işlerimi yapabileceğim 20 sağlıklı ve üretken yılım daha olsun istiyorum. Daha fazlası gelirse ne âlâ. Ama sadece sağlıklı ve mutlu kalmak ve mümkün olduğunca çok insanın da aynısını yapabildiği bir ortamda yaşamak istiyorum.

BARIŞ:

Bunu senden daha önce de istemiştim: Whitesnake'ten Ain't No Love in the Heart of the City'yi, bence kesinlikle sen yorumlamalısın. Senin versiyonunun The Black League'den “Lost in the Shadows, I Walk Alone” ile benzer karanlık bir atmosferi olabileceğini düşünüyorum. Ne dersin?

TANELİ:

Aa, tamam. Evet, bu ilginçti. Hatırlattığın için teşekkürler. Akorlarına bakmam, sesime uyuyor mu, akorlar çok mu zor, bir görmem lazım. Tamam, sana söz veriyorum, deneyeceğim. Bu fikir ilgimi çekti. Hatırlattığın için sağ ol.

BARIŞ:

Bence kesinlikle çok iyi olur.

Son sorudan önce bir şeyi itiraf etmem lazım. Günün sonunda ben karşında oturan bir hayranınım ve sonunda seninle röportaj yapacak olduğum için o kadar heyecanlıydım ki görüşmemizin başında ellerim terliyordu; kendimi doğru düzgün tanıtmayı bile atlamışım bu yüzden.

Ben Barış. Bu röportajı kendim, Kritikzine ve BAAK Müzik adına yaptım ve röportaj teklifimi kabul ettiğin için sana teşekkür etmek istiyorum. Ben de bir müzisyenim, sen benim vokal olarak etkilendiğim isimlerden birisin ve Türkiye'deki insanların seni daha yakından tanımasını da çok istiyorum.

Son olarak, Türk hayranlarına ne söylemek istersin?

TANELİ:

Benim, senin için anlamlı bir şeye katkıda bulunmuş olmama sevindim. Ne söyleyebilirim?... Ah s**tir, ben bu işlerde çok kötüyüm. Eğer biri bu röportajı okuyup ya da benim kim olduğumu görüp ilgilenirse, gidip herhangi bir yerden yaptığım müziklere baksın. Çok farklı türde bir sürü şey var. Herkese göre bir şey var demiyorum ama sert şeyleri seviyorsanız onlardan bolca bulacaksınız. Daha sakin, daha düşünceli işleri seviyorsanız da belki The Dark Place size daha çok hitap eder. Onun dışında ne diyebilirim? İyi bir adam ya da kadın olun.

BARIŞ:

Kendine iyi bak Tane. Seni daha yakından tanımak benim için gerçekten bir ayrıcalıktı. Seni seviyoruz. Kendine dikkat et — daha uzun süre bize lazımsın.

TANELİ:

Sen de kendine iyi bak.

BARIŞ:

Görüşürüz.

TANELİ:

Görüşürüz.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Exclusive Interview with Taneli Jarva

In collaboration with Kritikzine and BAAK Müzik, we sat down with Taneli Jarva to talk about The Dark Place, Sentenced, The Black League, Poison Whiskey, tattooing, music, and the world today. We’re pleased to share this interview, featuring questions and words by Barış Öztepe.

Enjoy the read!

In Barış’s words:

The year was 2004. I was visiting a friend I knew from high school. Rock The Nations was coming to Istanbul that year, and Blue Jean magazine had included a promotional CD featuring one track from each of the bands on the festival bill. We put it on. Then “Neverlasting” started playing. I had no idea who the band was, but I knew immediately that I wanted to hear more. One song became an album, one album became an entire discography, and somewhere along the way, curiosity turned into a fascination that has followed me ever since — and probably always will. Nearly two decades later, that same fascination led me to think: why not just ask? So I reached out to Taneli Jarva for an interview. To my surprise, he said yes. The original plan was to travel to Finland with my band, Farewell, and do the interview with Taneli face to face between the two shows we were going to play there. I was also planning to have him do my very first tattoo. But, to put it simply, when those plans fell through, I became a guest in Taneli’s home via video call and also got to meet his two dachshunds. I wanted the music of T. Jarva & The Dark Place, which I’ve greatly enjoyed, to reach more people. I also wanted a new generation to get to know a legend a little more closely. They say you should never meet your idols. So far, I have never regretted it.

BARIS:

Who is Taneli Jarva, Tane? Were there any musicians in your family who influenced you?

TANELI:

Well, I'm just a Finnish guy who was born in the 70s and grew up in the 80s through the 90s, making some music from an early age. None of my family were musicians or artists or anything like that, but somehow, as the black sheep of the whole family, I ended up doing music and doing tattoos professionally. I've been doing music non-stop for 35 years now, albums with different groups and playing gigs, and also tattooing for more than 25 years now. So that's my life.

BARIS:

So you were something of a black sheep in your family, even in Finland, as a metalhead?

TANELI:

Yeah, well, you gotta understand that in the early 90s, or even in the late 80s, it was not really a big thing, even in Finland. I think Finland became known as a metal country only later, with the breakthrough of several bigger bands in the late 90s. But in the 80s and early 90s, I mean, I was the only metalhead in my school, you know. One or two or three of us, maybe, but I was the only musician, the only person playing music in my teens at my school.

BARIS:

How did you start playing music? Did you start with an instrument or with vocals?

TANELI:

I think first came the idea of a band. So I had this punk rock thing with no instruments when I was 10 or 11 or something like that. It was called Paska Trokarit. It means shit peddlers. And that was basically my punk band. We had a song called Paska Aina Saa, which means you always get shit. So I had that nailed down pretty much. We had the cassette, the demo covers and all, but we didn't have any instruments. So there was only the music in my head and nothing real done about that. But I had this urge to create music and to hear the sound of music because I've always been a big music fan, a heavy metal fan since I was eight or something. Finally, I got my first real electric guitar on my 15th birthday. So that's basically how it started for me.

BARIS:

Let’s jump to your latest project, T. Jarva & The Dark Place. When you started the project, what were you hoping to achieve? Do you feel you’ve reached what you originally set out to do? To me, the project feels like a more mature version of yourself, almost as if you’ve drawn on your own life experience and reflected it through the lyrics. That’s, of course, just my interpretation. What’s the reality behind it?

TANELI:

Well, I think it is quite a correct interpretation because it's absolutely the most mature work that I've been involved with, because I am more mature now.

I'm 51, so I'm not pretending to be a rebel teenager anymore. Even if I enjoy listening to the rebellious stuff, I don't find it in myself to do that kind of music at the moment. Who knows? When I'm 60, I might drift back to doing something more aggressive or whatever, but this feels like something that my experience in life and in music has been leading to. All my experiences in different bands, all the music that I've been listening to from different genres and all the artists that I've been following have been influencing me to this point.

And as for your other question about what the plan was originally, it was nothing like this. Now we have a lineup of eight people, five in the band and three lady singers in the background, whereas in the beginning, eight years ago, when I started to think about this acoustic project, I was thinking about a very stripped-down and basic singer-songwriter type of thing. We started as a duo with my friend Sami Hasinen, who is basically the mastermind behind most of the music, the expanded arrangements and stuff for the entire band. For the first four years, we were basically performing as an acoustic duo, and I was quite happy and fine with that. But things happen and things evolve. So this Friday we just played our last gig, and there were eight of us on stage. I enjoyed it, but I would also be glad to do the most stripped-down stuff at some point. I might even work on the possibility of doing it completely solo, but I don't quite have that in me yet. I've performed some covers and some of my own songs at birthdays or whatever, just for friends, for a small audience, by myself as a solo act, but I don't think it carries through a whole concert quite yet.

BARIS:

Do you have any songs you’ve written but never released, outside The Dark Place?

TANELI:

No, not really. I mean, we have a couple of unreleased recordings of The Dark Place, and of course from The Black League there's some stuff floating around that was recorded but never published. But I don't really see an avenue to put that stuff out. I'm always moving forward, for better or for worse. I'm not one of those artists who can really enjoy lingering in the past and in my achievements from whatever era or decade, because I just gotta move forward. So if I get an album out, like the new Dark Place album that came out a few months ago, that's already old news to me. I keep performing the songs, all right, but I'm always looking forward. When I'm creating stuff, it comes from the urge to create something, to say something that has meaning. And if it doesn't come out, I have no reason to do it at all. I'd be completely happy not creating any new music at all. I don't need to do it, but sometimes something just has to be done.

BARIS:

Would you still be performing if you had, say, one legendary album and simply kept playing the same thing for decades, like many bands do these days?

TANELI:

Well, I think I have a couple of classic albums under my belt, like from Sentenced and The Black League.

BARIS:

You absolutely do.

TANELI:

But that's, as you probably know, not happening ever. There's not going to be any configuration of the previous members of that band performing the classic albums without Miika Tenkula. You know, he was basically the band in that sense. Without Miika, after him being gone, there's not gonna be any of that reunion stuff. I don't expect a reunion for The Black League anytime soon either.

BARIS:

So I guess we’ll keep seeing new versions of Taneli instead. Let’s move on to the songs from your latest album, The Light. In “Bride of Jesus,” you refer to having been a rebellious teenage metalhead and then ending up with the “Bride of Jesus.” Did you actually find some kind of peace through religion, or is it more metaphorical or ironic?

TANELI:

Well, it's a kind of ironic, semi-autobiographical thing, because my first girlfriend was a devout Christian when I was 18. Later in my life, I saw the funny side of that, with the contrast and the paradox, quite clearly. So I just wrote it into a song. It's a funny little ditty, but it's got its roots in reality.

BARIS:

In the lyrics you also mention that there’s a lot of madness, sadness, regret and guilt in the world these days. What is your view of the world and the music industry today?

TANELI:

And that's the truth. I think that everything is fucked.

BARIS:

Fair enough.

TANELI:

Well, no, not everything's fucked. I think in the community of people making music, in the artistic community, there are probably more sensible people feeling all the wrong in the world at this moment compared to, you know, the tech industry, money-making corporations, the billionaire world and their sheep and slaves who are feeding into that. So I think artists in any field are feeling this moment in the world in a somewhat different way compared to, let's say, happier or easier times that we've experienced. On the new album, there are definitely a couple of songs that reflect the thoughts I've been having while following the news and opening the phone and seeing those things. I'm not gonna name any person or any particular issues, but I'm sure that anybody who's been following what the fuck is going on these days can appreciate that some things just need to be said and vented out. So “The Light” is a reflection on that, and the song “Mangled Dreams” is pretty much a reflection of these concerns about these times that history, if there is a future, will probably give some kind of name to — the new dark ages or whatever, the enlightened insanity that is the present day. I don't know.

BARIS:

Do you think we will somehow walk into “The Light,” or is the answer simply no?

TANELI:

Well, “The Light” is an interesting idea in the sense that it can be interpreted in any way you like, you know, either enlightenment in some way or some kind of closure, or the light at the end of the tunnel. I don't know what it is. Is it the train that's coming, the freight train coming straight at you, or is it some kind of cathartic revelation or whatever? I don't have the answer to that. So we chose it as the title of the album just because it doesn't mean one thing. And also, well, The Dark Place, The Light — kind of the juxtaposition of these things. The album was originally supposed to be entitled In a Dark Place. But the actual year that we spent doing this recording and working on this album was a kind of difficult, dark and dismal period for us creating this music. There were deaths in our families and some rather difficult issues to be dealt with. So in the end we decided to call it The Light, because that was like a saying for us: let's get this done, we're moving towards the light, we're moving towards spring. And eventually, in the spring, we finally got this thing out of our hands.

BARIS:

I never thought that was what you meant by “The Light.”

TANELI:

Yeah, well, that's good because you have your own idea and interpretation of that, and that's absolutely what I want. Same with the songs. I didn't print any lyrics on purpose. On the first album or this new album, there are no lyrics printed, and I didn't put any on the internet either. Because this time around, you can probably hear what I'm saying, you can hear the words, but you make your own interpretation of them. Take a song like “Golden Girl,” for example. I've heard so many interpretations of that, and none of them are like I intended it originally, but it doesn't make them wrong. It makes them absolutely right, maybe even better than my own idea. Golden Girl is slang for many things, so I probably had something else in mind when I wrote that. But it's been seen as a very deep song by some people, in some sense. I like it when there's this amorphous kind of vibe in the music and the lyrics, where the listener, or the listener's interpretation, is a big part of the song. I like that.

BARIS:

You’re a very creative person, and that also brings me to your tattooing career. You designed logos for Sentenced and Impaled Nazarene, and I assume you’ve handled a lot of the visual work around your own projects as well. I’ve also seen people come to you for tattoos based on album covers of yours, like Ichor and Amok. On your Instagram page, you once mentioned that Ichor didn’t receive the attention you expected when it came out, but now its imagery has become almost iconic. What do you think about that? And how did you become a tattoo artist, especially with your focus on Japanese-style tattooing?

TANELI:

OK, there's a lot of questions right there, but yeah, maybe I'll first answer the Black League thing while I remember it. I see that the band is now getting a bit more recognition, with people coming to talk about it and ask about the band. At the time, in the early 2000s and so on, it didn't quite feel like it got the interest. Probably it was something that went a bit against the zeitgeist of that era. It wasn't trendy, and it wasn't any one definite particular style. But yeah, it's interesting to see that Ichor, for example, is considered a classic album by some people at this point, while it was in the five-euro bin for ages, you know. I've been tattooing that image, the helmet image, as well. And as for the Sentenced logo, I've tattooed that at least 100 times. Especially maybe 10 years after the band quit completely — which would be about 20 years after I left the band — I started doing them regularly, once a month maybe, or even more frequently.

That band definitely seems to mean a lot to a lot of people.

So if a person gets something tattooed, you gotta take that seriously. It's something they consider important.

As for tattooing, I got my first tattoo done in 1993, the week I turned 18, so I was hooked from that moment. Then I started getting tattoos every few months, or a few times a year, whenever I had some extra money. And as we know, in the 90s tattoos were not quite as popular as they are right now, so the actual idea of being a tattoo artist myself, although appealing, felt completely impossible, utopian. I wouldn't even know where to start. But eventually, because I was drawing — I was the guy drawing, like you said, making these logos for my friends' bands and my own bands and stuff — and I was sort of the art director on my musical projects, deciding what to put where, on the covers and T-shirts and stuff, I had this inclination in me. So around the turn of the millennium, I decided that I wanted to pursue this career and learn the craft completely and in the right way. That's when I started learning, and I became a professional in 2006. So that would be 20 years of professional tattooing already. I'm happy to work in any style that I can or that the customer wants, because I work for the customer. But my personal interests are in traditional Americana, or even European old-school style, and Japanese tattooing, which for me is the apex of tattooing. It's the Japanese bodysuit-style tattooing. So I've been personally focusing on and studying these styles, and that's what I'm most known for these days. Not many people in Finland have been studying the Japanese style. My old boss, Jarno Kantanen, is an important name in that field, at the shop Tatuata, where I worked for a long time. So yeah, I'm content at the moment to have been able to do this for work for so long. With all the economy shit here, like everywhere at this moment, I'm still working and there are still people asking me to do what I love.

BARIS:

Were you self-taught? You didn’t have a “sifu” for the Japanese side of it?

TANELI:

Yes. I'm not proud about that, but I started as a kitchen wizard, as they say. The first year I worked from home. I had people I knew who I could ask for opinions and shit, and I started with professional equipment and stuff, but I still spent that first year just fumbling in the dark, you know. So, self-taught, yeah.

I didn't have a teacher, but I feel like, in a way, I've had many teachers. Almost all the people who tattooed me — there are more than 100 people who have done tattoos on me, so I'm pretty much covered. I think I learned something from everyone, even from the assholes. I learned something, maybe, about that.

BARIS:

So you’re basically a walking tattoo book.

TANELI:

Well, for me, they are like stickers that you put on your luggage. They're memories. They're a reflection of what you were doing at the time, what your priorities or interests were, or whatever. Even some silly drunken evening on some weird trip somewhere, who knows? They're tattoos. They're just marks in the skin.

BARIS:

No butterfly tattoos, hopefully?

TANELI:

Well, I have one butterfly tattoo, which is one of my favorites, because it's by an actual old school tattooer who's now 75 years. He did a butterfly on me, Bill Loika from Amsterdam.

BARIS:

Good memory. Staying with the creative side of things: how do you decide to write songs? What motivates you? Do you sit down with a specific idea, or does it just appear?

TANELI:

No. Like I said earlier, I would be completely happy not to make music. So if there's nothing coming out of me, lyrics or music, it means that I'm quite content and in a sort of happy place. But I'm not in a happy place all the time, so when something starts boiling in my head and needs to get vented out, that's when the songs come, whether it's music or lyrics.

BARIS:

So it’s a kind of relief?

TANELI:

It's a relief. And of course, writing might sound mundane, but it's a sort of therapy. I suppose for many people, writing is a kind of self-release. At least I would like to think so. If I don't have anything to say or any need to express something, I don't need to do it. This is not my job, you know. I'm not making money out of this. I'm not really selling anything. So I don't have an actual need to create something unless that need is real, unless it's something that just comes out. I don't sit down and decide that I want to write a song like this, because fuck it, if I want to play the guitar or something I'd rather play some songs by Neil Young or Townes Van Zandt or The Gun Club or Johnny Cash or whatever. There's plenty of good songs out there and I enjoy playing those. I'll be perfectly happy. But if there's something coming out of me that needs to be said and done, then there's no other way. It has to be done.

BARIS:

I also want to ask about your vocals. When I listen to The Black League, your harsh vocals sound more consistent to me than some of what you did in Sentenced. Did you ever take singing lessons, or were you self-taught vocally? And now you’re doing much cleaner vocals with The Dark Place, which can actually be harder because there’s no distortion to hide imperfections. Overall, how has your voice developed over the years?

TANELI:

Well, of course. It's been a learning curve throughout the years. Starting from the beginning, the first time I was a full-on lead vocalist making music was when I was still a teenager. North from Here by Sentenced — I was 18. I turned 18 around the time I was doing the vocals.

I've been joking about it for years, saying that my voice hadn't broken yet, that I still had a child's voice then. That's why it's so high-pitched, you know. But obviously I was heavily influenced by the black metal vibe at the time, like Quorthon and Bathory and shit like that, Master's Hammer, even Mayhem and shit like that. So it wasn't really my voice; it was a performative thing that worked as an instrument with the music. But fast-forward a couple of years and we're doing Amok. I'm still a young guy, but I felt like I had kind of found my own voice during that time. I was just learning it in the studio. I had no idea how to do it because in the rehearsal place we didn't have the equipment; we only rehearsed the songs without the singing. So I could only rehearse by myself, driving the car and listening to rehearsal tapes. There was no other way. I was trying to figure out how to do the rough vocal but with a bit of melody. I think you can hear that some songs are better and some songs are not so good, honestly. But that was basically the style that I kept developing. That was my voice for a long time.

With The Black League, it's the same sound, the same style of singing. I'd say on the last Black League album, which was produced by my friend Hannu Leiden, he actually taught me more than anybody about singing in the studio. He taught me not to push it too much, because you can sound hard with the articulation and with the melodic thing as well. You don't have to do that all the time. So that's when I started even thinking about it. This would be around 2006, seven, eight, something like that.

BARIS:

Listening to you across different albums is almost like tasting different kinds of berries — it’s still Taneli, but the colour changes every time.

TANELI:

And for example, have you listened to this Motörhead-worship band we had, Poison Whiskey?

So I purposefully took a different approach. It's my voice, but I gave it a harder edge, really pushing it as aggressively as possible, whereas at the same time I was already working with the acoustic stuff.

And it was kind of a revelation for me. I always knew that I had a rather good voice — of course, depending on what you like — but I can't really sing. But when I took the acoustic guitar and combined the two, I noticed that actually I can carry a tune better when I'm not shouting. So in that sense, it's actually easier for me to sing melodically with a clean voice.

BARIS:

You already have a charismatic speaking voice, so maybe there’s no need to push it.

TANELI:

Yeah, I mean, different styles need different approaches for different sentiments, you know. The Poison Whiskey thing — I was really in an angry place at that time, in my early 40s. I was a really pissed-off guy, so I had a lot of that hate inside. In a sense, it was kind of like on North from Here. It was a really pissed-off kind of thing. I'm not so pissed off anymore. I guess some things are better in my life at the moment.

BARIS:

We actually like hearing the pissed-off Taneli too.

BARIS:

I want to go back to the ’90s. What was the Finnish metal scene like then? I also know you’ve said in some interviews that this era can be difficult for you to talk about, but everyone still wants to know why you left Sentenced. Can we combine those questions?

TANELI:

I can't really mix them because it was a different age, a different era. We're talking about the underground metal scene in Finland, if there was such a thing, in the very early 90s, when we were recording demos. Of course, Sentenced was recording albums already, but we were playing these very small places, and we were all in our teens. The oldest of us were probably in their early 20s. If we fast-forward to 1996, when I left that group, it's already a different time. It had changed completely.

So I do have very fond memories of the earliest years, when there was no other agenda in it than just playing music and creating together the music that we loved. As for the scene, I think it was very localized. Of course, it was way before the internet. The only means of interaction and communication were through mail, or by phone if you happened to know somebody. But it was mainly through letters, even in Finland, even in a small area, even in northern Finland. So it was very localized. We had the Oulu scene with bands like Sentenced, Impaled Nazarene, Belial, Mythos, and some demo bands that never became that well known. So I guess it was a kind of scene, because everybody knew each other, we were drinking together and playing gigs together, and we were friends. So that's the scene, right? I suppose. We probably didn't even understand it as a scene at that time because everybody was doing their own thing. In other areas of Finland, they had their own scenes too — the Turku scene, for example, with bands like Funebre and Xysma, and obviously the Helsinki scene, where Amorphis and some other bands came from.

Well, it was a very exciting time in the sense that young guys were finding this avenue for doing harder music. There were dudes who were a few years older and had speed metal bands, their Metallica-style, wannabe-Metallica bands. Some even recorded albums, because that was a huge thing for a minute in 1988 and '89. But that fizzled out really quickly and became totally redundant within a couple of years. Basically, death metal was the genesis of so many Finnish bands from my generation. Amorphis definitely had roots in that. But it was death metal for a couple of years, two or three years, and then things started evolving in different directions. But that always happens. It's the same thing that happens in any kind of musical phenomenon. If you take the punk rock explosion of the mid-70s, it's only a few years and then it explodes into different factions: post-punk, new wave, this artsy kind of thing, or a more pop kind of thing. The same thing happened with the death metal scene. Most bands obviously fizzled out; they just stopped. They're making comebacks right now, by the way, all the demo bands. So they've been staying true to their roots because they didn't create anything else with those bands in the meantime. But for some bands, it became a career.

As for myself, I checked out before it became a career. I checked out in '96. I was 21 years old and I already felt like I had had enough, basically. I was all right with the guys in the band. I was OK with the music, but I was feeling the pressure because certain media, the record label, were pushing us: you've gotta take a step with the next album. And I didn't have any inspiration at the moment. In '96, I didn't have anything to say. I didn't have any music coming out of me. I didn't have any lyrics coming out of me. And at the time I was in a very difficult and problematic relationship, living with my then-girlfriend. I was between a rock and a hard place. So, yeah, this is like 30 years ago. I see it differently now than I saw it at the time, but I really had no option. Some of the record label people and the guys tried to talk some sense into me. But I said, look, this is it. I can't go on. So I quit.

BARIS:

As far as I know, the Down album was already being prepared while you were still in Sentenced, right?

TANELI:

Well, just a few songs. A few of the song titles were by me, but I didn't have any lyrics really written for that because, like I said, I didn't have any stuff coming out of me, any genuine inspiration. I remember rehearsing some of the stuff a few times with the guys, but I didn't quite feel it. I knew that it was going to be OK stuff, OK songs, and we could work on them, but I really didn't have the sort of excitement that I used to have with the earlier albums. But that was by no means the main issue why I quit. And I'm sure they did a good job with that album. I have never listened to it, so I have no idea. I've heard some songs on the radio, of course, but that's about it. So it's not my concern, really.

BARIS:

Now that I’ve got to know you a little better, I can understand that more clearly.

BARIS:

I’d like to ask you about Miika, if it isn’t too personal. Years ago, when he passed away, I emailed you to ask if the news of his death was true, and you replied that it was “sad but true.” Thank you for answering me then. You and Miika were cousins — what was your relationship like?

TANELI:

Yeah, second cousins, which means that our fathers are cousins, so we are second cousins. With Miika, it was all about the band. I didn't really know him personally before the band. I knew he existed, and I know that I met him when I was a toddler. There's a picture of us both small like this. It's in the books and probably somewhere online as well. So we were together, but we were not close and we were not even really acquainted like that. Although our grandparents' places were literally a few hundred meters from each other and we used to hang at our own grandmothers' places, we didn't see each other, so we didn't know each other before the band. But we had a common cousin, Tuomas, who introduced us for the band. So that's how I got into the band, actually.

And for those few short years that I was with the band, that was the time when I was friends and really close with Miika. After I left the band, we used to text every now and then, some drunken shit. We were not enemies or anything. I remember he made some nasty remarks in some interviews about me leaving the band, which is, of course, completely understandable because I left them in quite a shitty spot. I was only thinking about myself at the time. But there was no bad blood by any means with Miika or any of the other members.

So it was very important for me that they asked me to contribute those few songs on the final gigs, which became the video and the live album, of course. It was special for me, especially because that was really the last time I hung out with Miika.

BARIS:

I want to close the Sentenced chapter by asking about something you once told me: after Miika’s death, did the former members agree not to perform Sentenced songs again?

TANELI:

On the day of Miika's funeral, at his wake and the after-party after that — or the fucking drinking madness after that — we made a pact that none of us was going to perform those Sentenced songs publicly, with each other, by ourselves or in any other connection. So I think that's quite a good thing. There's no hope of any kind of reunion or tribute from us. There are other people who can do that, but not us.

And I gotta give it to all the ex-members of the band. Everybody's been moving in their own direction, with their own projects. Like, Lopakka did his thing with Kursk, and Sami... I mean, Vesa, in recent times, has been getting back into playing drums. And I appreciate it. I think it's a very important and strong sentiment that we value Miika's contribution — Miika's importance in that band — so much that we don't want to water it down by rehashing or recycling that stuff anymore. So nobody's putting themselves on a pedestal just to say, look, I'm here doing this stuff as a tribute. That's the thing that happened with Pantera, or now with Children of Bodom. I mean, it's OK. It's for the fans. No judgment. But this is one band that's not going to do that.

BARIS:

That’s a very respectable decision.

BARIS:

If you could sit down with Taneli from 30 years ago over a couple of beers, what would you tell him?

TANELI:

Generally, be a nice guy. Don't be an asshole, because it's like they say: the same people that you meet on your way up are the same people you'll be meeting on your way down. So be a nice guy. That applies to anybody, generally speaking.

BARIS:

Now we’re getting to the hard question. Did you have any idols during your musical career?

TANELI:

Well, that's a problematic one in the sense that I have had idols, obviously — people, artists and singers who have influenced me quite a lot. But now that I'm 51, in some cases I'm twice the age these people were when they were doing that music. I see them in a different light. I still enjoy the music, you know, but reading about some of the shenanigans — all the sex and rock and roll stuff that seemed like fun when you're in your early 20s or in your teens, like, wow, these guys are so crazy, they don't give a shit — now, at this age, you're looking back at that stuff and reading it like, come on. You're doing good music, good stuff, but you're a kid, and I can't relate to it in that way. You're not my idol anymore. Say, for example, somebody like Jim Morrison. I mean, the guy's a douchebag but made some really great music in his time. And the same goes for so many others. I think the names are obvious. You can listen to my music and hear the influence. But they're not my idols, they're my influences. They're just human beings — very flawed human beings, and sometimes very problematic ones. But who said that the best artist should be a nice guy? Well, I'm contradicting myself here, am I? I said “be a nice guy” to my younger self, but most of my — I don't want to say idols — just sucked at that shit personally, you know?

BARIS:

We have a saying in Turkish: “Take the good parts of the West.”

TANELI:

Exactly.

BARIS:

And your three favourite bands?

TANELI:

At the moment?

BARIS:

At the moment or of all time — whatever you prefer.

TANELI:

Wow. Let's put it this way: the ones that influence me keep changing all the time, but right now I'd say Fields of the Nephilim is there, and Motörhead, of course, is there. And I guess I gotta... I'm not gonna say Danzig, I'm gonna say Lynyrd Skynyrd. But tomorrow it could be another vibe.

BARIS:

Your favourite album of all time?

TANELI:

My favorite? Well, Killers from Iron Maiden, you know. That's what started it all for me. So that's got to be the most important. It's not the best, probably, but it's the most important because it was the first heavy metal that I ever heard, and it still cuts it, you know.

BARIS:

Three favourite vocalists?

TANELI:

Well, Mark Lanegan and Carl McCoy of Fields of the Nephilim, and who else? I would put Leonard Cohen in there as well.

BARIS:

As we’re coming toward the end of our interview, I’d like to ask: do you still have any musical ambitions you haven’t fulfilled? Is there something specific you still want to accomplish?

TANELI:

No, not really. I think I'm really bad with ambition. I don't have much ambition. That's not a motivator for me. I don't want to play Carnegie Hall. I mean, I would play there. I would be happy to play, but it's not on my bucket list. Basically, I just want to have 20 more productive and healthy years to do my stuff. If there's more to come, all the better for it. But I just want to stay healthy and happy in an environment where as many people as possible can do the same.

BARIS:

I mentioned this to you on Instagram before: I really think you should cover “Ain’t No Love in the Heart of the City,” the song Whitesnake also covered. I think your version could have the same dark atmosphere as “Lost in the Shadows, I Walk Alone” by The Black League. Would you ever consider doing it?

TANELI:

Oh, OK. Yeah, that was interesting. And thanks for reminding me. Maybe I gotta check the chords and see if it works with my voice and if the chords are not too difficult. OK, I promise you, I'll try. I'm intrigued by this. Thanks for reminding me.

BARIS:

I’m sure it would work.

Before the final question, I have to admit something. I’m a huge fan, and I was so excited about finally interviewing you that my hands were sweating and I even forgot to introduce myself properly.

I’m Barış, and I’m doing this interview on behalf of myself, Kritikzine and BAAK Music. I’m a musician too, you’re one of my idols, and I really want people in Turkey to get to know you better.

So, what would you like to say to your Turkish fans?

TANELI:

OK, well, I'm happy to hear that I contributed to something meaningful for you. What would I say? Oh shit, I'm so bad at this. If somebody gets interested in this interview or in the person that I am, just go anywhere and check out the music that I've done. There's a lot of very different stuff there, so I'm not saying there's something for everyone, but if you like the hard stuff, you're gonna find plenty of that. And if you like the more mellow, reflective kind of stuff, maybe The Dark Place is more like that, you know. Other than that, what can I say? Just be a nice guy and girl.

BARIS:

Take care, man. It was really nice to get to know you. We love you. Take care — we need you around.

TANELI:

You too. Take care.

BARIS:

Bye.

TANELI:

Bye.