Grunge'ın En Karanlık Çığlığı: Layne Staley

"Man in the Box’taki o tüyler ürpertici "Jesus Christ" haykırışıyla hafızalara kazınan, 5 Nisan 2002’de henüz 34 yaşındayken kaybettiğimiz, Seattle müzik sahnesinin en ikonik ve en trajik figürlerinden biri olan Layne Staley’i yakından tanımaya hazır mısınız?

Bateri Çalan Bir Vokalist

Layne Staley, müzik dünyasına aslında elinde mikrofonla değil, bagetlerle girdi. 12 yaşında bateri çalmaya başlayan Layne, gençliğinde çeşitli glam rock gruplarında davulculuk yaptı. Ancak kaderin cilvesi onu mikrofonun başına geçirdiğinde müzik tarihinin en karakteristik seslerinden biri ortaya çıktı. Ses rengi o kadar güçlüydü ki grup arkadaşı Jerry Cantrell ile yaptıkları o meşhur "çift sesli" vokaller, Alice in Chains’in imzası haline geldi. Layne stüdyoda da mükemmeliyetçiydi. Sesini bir enstrüman gibi kullanır, şarkılardaki o boğucu atmosferi yaratmak için ses tellerini sonuna kadar zorlardı.

Mad Season ve "River of Deceit"

Layne Staley denince akla hemen Alice in Chains gelse de onun sanatsal derinliğini en net gösteren işlerden biri 1995 tarihli yan projesi Mad Season’dır. Pearl Jam’den Mike McCready ile kurdukları bu süper grup, Layne’in daha blues ve caz tınılarıyla harmanlanmış, şiirsel yönünü ortaya çıkarmıştı. Grubun tek albümü Above’da (1995) yer alan ve Halil Cibran’ın Ermiş kitabından esinlenerek yazdığı "River of Deceit" de Layne’in kariyerindeki en şeffaf, en savunmasız ve en duru anlardan biri olarak kabul edilir. O dönemde bağımlılıklarıyla savaşan Layne, bu şarkıda "Acımı kendim seçtim" diyerek yaşadığı trajediyi tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermiştir.

Efsanevi 1996 MTV Unplugged Performansı

Kurt Cobain’li Nirvana’nın efsanevi MTV Unplugged kaydı neyse Alice in Chains'in 1996’daki MTV performansı da Grunge tarihi için odur. Aslında bu konser, grubun 2,5 yıl aradan sonra verdiği ilk konserdi ve ne yazık ki bu gece, Layne’in Alice in Chains'in lead'i olarak sahne aldığı son performansı olarak tarihe geçecekti. Unplugged (1996) albümü henüz yayınlanmadan haftalar önce aşırı doz sebebiyle hastaneye kaldırılan Layne, bu kırılma noktasından sonra sahne ışıklarından tamamen çekilerek inzivaya gömüldü. Bu sessiz ve yalnız bekleyiş, 2002 yılında yine aşırı doz sonucu yaşanan trajik ölümüyle son buldu.

Karanlığın Şairi

Layne, şarkı sözlerinde hiçbir zaman dolaylı anlatımlara veya edebi maskelere sığınmadı. Yazdığı sözler, bağımlılığın getirdiği fiziksel ve ruhsal yıkımı, yalnızlığı ve öfkeyi olduğu gibi en çiğ haliyle yüzümüze çarpıyordu. "Angry Chair," "Hate to Feel" ve "Sludge Factory" gibi parçaların hem sözlerini yazıp hem de bestesini üstlenerek sadece mikrofon başındaki bir yorumcu olmadığını, aynı zamanda o karanlık evreni bizzat inşa edebilen vizyoner bir müzisyen olduğunu da ortaya koydu. Kalemi, umut dolu yarınlardan değil, "geleceğin silikleştiği" ve çıkış yolunun kaybolduğu koyu bir karamsarlıktan besleniyordu. Şarkıları, dinleyicileri için adeta birer tehlike ve uyarı levhası niteliğindeydi. 8 Şubat 1996 tarihinde Rolling Stone dergisine verdiği o meşhur ve yürek burkan röportajında şöyle diyor:

Uyuşturucu hakkında yazdım ve bunu yaparken dikkatsiz veya tehlikeli davrandığımı düşünmüyordum [...] Hayranlarımın eroinin havalı bir şey olduğunu düşünmesini istemedim. Ama sonra yanıma gelip bana "kafa on numara" diyerek başparmak işareti yapan hayranlar oldu. Bu tam da olmasını istemediğim şeydi.

5 Nisan Laneti

5 Nisan, Rock ve Grunge müzik tarihi için takvim yapraklarındaki en karanlık günlerden biridir. Nirvana’nın ikonu Kurt Cobain (1994), efsanevi davulcu Cozy Powell (1998) ve Kiss grubunun gitaristlerinden Mark St. John (2007) hayata gözlerini bu tarihte yumdu. Layne Staley de bu acı tesadüfün bir parçası olarak Cobain’den tam 8 yıl sonra, yine bir 5 Nisan günü aramızdan ayrıldı. Ancak trajik olan, Layne’in cansız bedeninin ölümünden iki hafta sonra, 19 Nisan’da evinde bulunmasıydı. Son yıllarını evine kapanarak, resim yaparak ve video oyunları oynayarak geçiren Layne, dünyadan elini eteğini çekmişti. Ölümü, müzik dünyasında "Grunge döneminin resmi olarak bittiği gün" olarak anılır.

Layne Staley, bedenen aramızdan ayrılmış olsa da bıraktığı etki Seattle’ın yağmurlu sokaklarından tüm dünyaya yayılmaya devam ediyor.